Przyczyny powstawania nowotworów
Przyczyną przekształcenia się zdrowej komórki w nowotworową jest mutacja zachodząca w genomie, czyli, innymi słowy, powstanie nieprawidłowej zmiany w materiale genetycznym obecnym w jądrze komórki. Aby komórka z prawidłowej stała się nowotworową, jej kod genetyczny musi zostać tak przeprogramowany (wskutek zachodzących mutacji), że będzie mogła wzrastać i dojrzewać poza kontrolą czynników ustrojowych. Substancje, które wyzwalają lub umożliwiają takie zmiany, nazywamy karcynogenami, czyli substancjami rakotwórczymi. Do tej pory odkryto wiele rodzajów karcynogenów. Naukowcy sądzą, że w każdej sekundzie naszego życia ginie i zostaje zastąpionych przez nowe ponad 10 000000 spośród 300 trylionów komórek tworzących ciało. Przy tak wielkiej aktywności podziałowej komórek łatwo o wystąpienie błędu, wskutek którego w genomie pewnych komórek zachodzi mutacja. U zdrowych osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym pojawiające się wskutek karcynogenezy nieprawidłowe, zmutowane komórki są natychmiast niszczone przez specjalny typ komórek immunologicznych, niedopuszczających do namnażania się i rozwoju tkanki nowotworowej. Niestety, pomimo znacznych wysiłków ustroju niektóre ze zmutowanych komórek mogą przeżyć i stają się zaczątkiem guzowatego tworu niszczącego później cały organizm. Ponieważ trudno wskazać substancje lub zdarzenia jednoznacznie odpowiedzialne za powstawanie zmian nowotworowych, naukowcy mówią raczej o czynnikach ryzyka powstania nowotworu. Czynnikiem ryzyka jest każde zachowanie, przyzwyczajenie lub użycie substancji, które zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu. Dla-tego zachorowalność na niemal wszystkie nowotwory wzrasta wraz z wiekiem. Do czynników ryzyka należy także predyspozycja wrodzona lub rodzinna. Naukowcy zidentyfikowali już kilka genów i stale odkrywają nowe odpowiedzialne za rodzinną skłonność do szybszego rozwoju w organizmie konkretnego rodzaju nowotworu. Posiadanie lub odziedziczenie takich genów (czyli predyspozycja genetyczna) bardzo rzadko jest równoznaczna z nieuchronnym rozwojem nowotworu, najczęściej zwiększa jedynie ryzyko jego wystąpienia.